پيش از به كار بردن آنها مراقبت كند و يكى از اهل خبرت را كه به انواع عقاقير آشنا باشد و نيز صالح و نيكوكار باشد بدين كار بگمارد و آنان را به استفاده از بهترين مواد وادار كند ، و در مورد استعمال عقاقير از دستور « ابن البيان » يا « ابن التلميذ » پيروى كنند ، چه اين دستور سودمندتر است ، و چگونگى هر آرد يا عصاره نيز به خوبى روشن نيست . دربارهء گياه راوند بايد مراقبت كرد . برخى از شربت‌سازان شيرين - بيان ترك را در آب سبزيجات مىخوابانند ، سپس آن را مىفشارند و مجوف مىكنند و آن را به نام راوند چينى مىفروشند كه اين كار تقلب است . راوند سه گونه است : دو گونهء آن‌كه چينى و زنگى است به نام راوند قديم و يكى كه راوند تركى است به نام راوند جديد معروف است . اما راوند چينى را كه بهترين و سودمندترين همهء آنهاست از سرزمين چين مىآورند و آورندگان آن نقل مىكنند كه آن ريشهء گياهى شبيه گوش فيل ( قلقاس ) « 1 » است كه به هنگام درآوردن آن ريشه را دو يا سه پاره مىكنند و پس از سوراخ كردن در نخ مىچينند و مىآويزند تا خشك و جامد شود . خصوصيات راوند چينى آن است كه تكه چوبهايى ستبر ، و هر تكهء آن به اندازهء كف دست يا نزديك به آن است . رنگ آن خاكسترى همراه با قرمز تند است و رنگ مقطع آن زرد و به رنگ خدنگ ( خلنج ) و جوهر آن سبك و سست است . چون مقدارى از آن را بجوند چسبندگى پيدا مىكند و مزهء گس و تلخ و تند دارد . اگر از جويدهء آن به دست بمالند ، رنگ زرد زعفرانى خواهد داشت و بهترينش آن است كه جوهر متكاثف و مزهء گس شديد نداشته باشد و مقطع آن از شيرين بيان سالم‌تر باشد . و در غير اين صورت مغشوش است . راوند زنگى و تركى در رنگ و مزه و بو و منفعت مغاير راوند چينى است . راوند شامى در عمان واقع در شام مىرويد و آن رگهايى است چوبى

--> ( 1 ) - ر ك : صفحهء 78 همين كتاب .